OCENA ZMIAN

Ocena zmian w zakresie stanu faktycz­nego oraz uznanie tych zmian za zmiany stanu faktycznego, który jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, następuje w ramach postępowania o wydanie przyrzeczonego zezwolenia.  Ustawa z 1920 r., obok problematyki nabywania nieruchomości, reguluje również kwestię nabywania (obejmowania) przez cudzo­ziemców udziałów (akcji) w spółkach handlowych prawa polskiego. Podstawowe znaczenie w tej kwestii odgrywa przepis art. 3e ust. 1 ustawy z 1920 r., który kształtuje zasadę, iż nabycie (objęcie) przez cudzoziemca udziałów (akcji) w spółce handlowej z siedzibą na terytorium RP zależy od uzyskania stosownego zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

KSZTAŁTOWANIE ZASADY

Rozwiązanie to kształtuje zasadę, z której wyni­ka, że obowiązek wydania przyrzeczonego zezwolenia istnieje w sytuacji, gdy w okresie ważności promesy nie nastąpi żadna zmiana w zakresie stanu faktycznego, mającego istotne znacze­nie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej przyrzeczonego zezwolenia. Zakłada to, że jedynie zmiana tego stanu faktycznego, (tj. stanu mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przyznania przyrzeczonego zezwolenia), nie zaś zmiana każdego stanu faktyczne­go związanego z przedmiotową sprawą, przesądza o zwolnieniu z obowiązku wydania przyrzeczonego zezwolenia. Oznacza to, że w przypadku takiej zmiany stanu faktycznego minister właściwy do spraw wewnętrznych jest uprawniony do odmowy wydania przyrze­czonego zezwolenia, której wydanie stanowi prawne potwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania powstałego na podstawie decyzji o przy­znaniu promesy zezwolenia.

REALIZACJA PRZYRZECZENIA

Realizacja tego przyrzeczenia (zobowiązania) nie następuje z urzędu. Punktem wyjścia w tym zakresie jest wystąpienie adresata promesy z wnioskiem o wydanie przyrzeczonego zezwolenia, co stanowi przesłankę wszczęcia postępowania w tej sprawie, przy czym tryb tego postępowania podlega identycznym „regułom gry” jak tryb postępowania w sprawie zezwolenia na nabycie nieruchomości. Treść wniosku o wydanie przyrzeczonego zezwolenia kształtuje m. in. decyzja o przyznaniu promesy, która jako przyrzeczenie wydania zezwolenia określa przedmiot nabycia. Skutki prawne złożenia przy­rzeczenia określa wprost przepis art. 3d ust 4 ustawy z 1920 r., który stanowi, że „w okresie ważności promesy nie można odmówić wyda­nia zezwolenia, chyba że uległ zmianie stan faktyczny istotny dla roz­strzygnięcia spraw.

RÓWNOZNACZNOŚĆ Z WYDANIEM

Przyznanie promesy zezwolenia jest równoznaczne z przy­rzeczeniem wydania (w okresie jej ważności) zezwolenia na nabycie nieruchomości wskazanej w promesie. Z istoty tego rozstrzygnięcia wynika, że promesa zezwolenia pozostaje w ścisłym związku z przyrzeczonym zezwoleniem. Związek ten podkreśla przede wszystkim fakt, że promesa zezwolenia kształtuje treść przy­szłego zezwolenia, jako uprawnienia, którego przyznanie jest następstwem realizacji złożonego przyrzeczenia. Przedmiotem tego zezwolenia (jako przyrzeczonego zezwolenia) może być wyłącznie uprawnienie do nabycia nieruchomości, którego przyznanie zosta­ło przyrzeczone w promesie. Decyzja o przyznaniu promesy zezwolenia stanowi wyłącznie akt przyrzeczenia wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości określo­nej w promesie.

CECHA CHARAKTERYSTYCZNA DECYZJI

Cechą charakterystyczną decyzji o przyznaniu promesy zezwole­nia jest ograniczona w czasie jej moc prawna. W myśl art. 3d ust. 2 ustawy z 1920 r. okres ważności promesy wynosi 6 miesięcy (od dnia wydania promesy) i nie może być przedłużony. Oznacza to, że bieg terminu, w którym istnieje zobowiązanie do wydania przyrze­czonego zezwolenia, kończy się z dniem upływu okresu ważności promesy. Z upływem tego terminu, który jest terminem zawitym, promesa zezwolenia, jako decyzja administracyjna, traci moc prawną, a tym samym wygasa uzyskana — na jej podstawie — gwarancja wyda­nia zezwolenia na nabycie nieruchomości określonej w promesie.

ORGAN WŁAŚCIWY DO WYDANIA DECYZJI

Organem właściwym do wydania decyzji w sprawie pro­mesy zezwolenia na nabycie nieruchomości jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, który działa za zgodą Ministra Obrony Narodowej, a w przypadku promesy zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnej — również za zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 1 ust. 1).Decyzja w sprawie promesy zezwolenia należy do kategorii decyzji uznaniowych, analogicznie jak decyzja dotycząca zezwole­nia na nabycie nieruchomości. Stwierdzenie to uzasadnia przede wszystkim mechanizm wydawania decyzji w sprawie promesy, który z istoty swojej podlega odpowiednio „regułom gry”, które obowiązują w zakresie wydawania decyzji w sprawie zezwolenia na nabycie nieruchomości.